Koç Holding ile Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü iş birliğinde, KoçDigital’in yapay zekâ ve ileri analitik yetkinlikleriyle geliştirilen orman yangını risk tahminleme projesi FireAId, COP31 kapsamında Türkiye Pavilyonu’nda düzenlenen uluslararası panelde ele alındı. Şirketten yapılan açıklamaya göre “Tahminden Korumaya: Yapay Zekâ ile Orman Yangınlarına Karşı Dirençlilik” başlıklı panelde yapay zekâ, uydu verileri ve ileri analitik teknolojileriyle yangın risklerinin öngörülmesi ve erken uyarı sistemleri değerlendirildi.
- FireAId, 400’den fazla değişkeni analiz ederek orman yangını riskini önceden tahmin ediyor.
- Sistem önce Akdeniz ve Ege’deki beş ilde pilot uygulandı, 2023’te ülke genelinde kullanıma sunuldu.
- Proje, Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından Davos Zirvesi’nde örnek uygulama olarak gösterildi.
FireAId nasıl çalışıyor?
Bültene göre sistem; meteorolojik koşullar, bitki örtüsü, coğrafi veriler ve geçmiş yangın kayıtları dahil 400’den fazla değişkeni analiz ediyor. Yüksek riskli bölgelerin belirlenmesinden devriye faaliyetlerinin planlanmasına, yangın anında ekip ve kaynakların yönlendirilmesine kadar farklı operasyonel süreçleri destekliyor. Riskin neden yüksek olduğunu açıklayan analizleriyle karar vericilere yol gösteriyor.
Orman Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Kenan Akduman, Türkiye’de 2005-2015 yılları arasında yılda ortalama 2 bin orman yangını yaşandığını, son 10 yılda yıllık yangın sayısının 3 binin üzerine çıktığını söyledi. Akduman, dünyada orman yangınlarıyla mücadelede yaklaşık 600 farklı teknolojinin kullanıldığını belirtti.
Kenan Akduman: “Daha önce ağırlıklı olarak sıcaklık, nem ve rüzgâr verilerini değerlendirirken artık çok daha fazla parametreyi analiz edebiliyoruz.”
Akduman’a göre ağaç örtüsünün yaşı ve sıklığı, arazinin topografik yapısı, eğimi ve bakısı da yangının nasıl ilerleyeceğini doğrudan etkiliyor.
Sırada ne var?
KoçDigital Genel Müdürü Evren Dereci, projenin 2021’de Türkiye’de yaşanan büyük orman yangınlarının ardından somut bir ihtiyaçtan doğduğunu söyledi. Dereci, bir sonraki aşamada yangınların ilk kritik saatlerde nasıl yayılabileceğini öngörmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini, Kaliforniya Üniversitesi San Diego’nun da aralarında bulunduğu uluslararası ortaklarla yangın yayılım modellemesi üzerinde çalıştıklarını belirtti. Bakanlıkla birlikte günlük verilerden neredeyse gerçek zamanlı verilere geçiş de deneyimlendi.
Evren Dereci: “FireAId 400’den fazla değişkeni analiz eden ve sahadaki görevlilere tahminler ve müdahale kararları sunan, yapay zekâ tabanlı bir orman yangını risk tahmini ve müdahale karar destek sistemi.”
Panelde ayrıca Koç Holding Sürdürülebilirlik Koordinatörü Ebru Tüzecan, İspanya merkezli Pau Costa Derneği Genel Direktörü Jordi Vendrell ve Fundação SOS Mata Atlântica İletişim ve Mobilizasyon Direktörü Afra Balazina konuştu. Vendrell, hiçbir ülkenin yalnızca kendi yaşadığı yangınlardan yola çıkarak ihtiyaç duyduğu tüm bilgiyi edinemeyeceğini belirterek uluslararası deneyim paylaşımının önemine dikkat çekti.
FireAId’in farklı ülkelere uyarlanabilecek bir yapıda olduğu belirtilirken, yangın yayılım modellemesi çalışmaları projenin sıradaki adımı olarak öne çıkıyor.
