İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Güven, Antalya ANFAŞ Fuar Merkezi’nde 5-7 Kasım tarihleri arasında düzenlenen EIF 2026 Enerji Dönüşüm Fuarı ve Kongresi’nin açılışında, elektrikli araçlar ve veri merkezlerinin etkisiyle küresel elektrik talebinin toplam enerji talebi artış hızının yaklaşık iki katına ulaştığını söyledi. Güven, dünyada 700 milyondan fazla insanın hâlâ elektriğe erişemediğini, Türkiye’nin ise kişi başına yaklaşık 4 bin kilovatsaatlik tüketimle kritik refah eşiğinde yer aldığını belirtti.
- Küresel elektrik talebi yılda yüzde 3-4 büyüyor; bu oran toplam enerji talebi artış hızının yaklaşık iki katına ulaşıyor.
- YEKA RES-2026 ve YEKA GES-2026 yarışmalarında toplam 2.285 megavat kapasite tahsis edildi, yaklaşık 1,9 milyar dolarlık yatırım sağlandı.
- Son 15 yılda lityum iyon pil fiyatları yüzde 90’dan fazla düşerek kilovatsaat başına 110 doların altına indi.
Elektrik talebini ne artırıyor?
Güven, elektrikli araçlar, ısı pompaları, soğutma ihtiyacı, sanayide elektrifikasyon ve veri merkezlerinin küresel elektrik tüketimini yükselttiğini söyledi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın öngörüsüne göre veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’a kadar iki katından fazla artması bekleniyor. Güven’e göre kişi başına yıllık net elektrik tüketimi 4-5 bin kilovatsaate ulaşana kadar eğitim, sağlık, yaşam süresi ve gelir göstergeleri hızla yükseliyor. Dünyada 700 milyondan fazla insan elektriğe erişemezken, bazı Afrika ülkelerinde kişi başına yıllık tüketim birkaç yüz kilovatsaat düzeyinde kalıyor, gelişmiş ülkelerde ise 8-15 bin kilovatsaat aralığına çıkıyor. Türkiye yaklaşık 4 bin kilovatsaatlik kişi başı tüketimle bu eşikte bulunuyor.
YEKA yarışmalarında ne kadar kapasite tahsis edildi?
- 2 Kasım’da tamamlanan YEKA RES-2026’da Sivas, Kütahya, Manisa ve Balıkesir’deki 7 projede toplam 1.500 megavat kapasite tahsis edildi.
- Yarışmalara 29 şirket 73 teklif verdi; teklifler kilovatsaat başına 3,50 avro sentlik taban fiyatında yoğunlaştı, toplamda 60 milyon avroyu aşan katkı payı taahhüdünde bulunuldu.
- 3 Kasım’da sonuçlanan YEKA GES-2026’da 11 projede 785 megavat kapasite tahsis edildi; fiyat kilovatsaat başına 3,25 avro sente kadar indi.
- İki yarışmanın toplamında 2.285 megavatlık yeni kapasite ve yaklaşık 1,9 milyar dolarlık yatırım Türkiye’ye kazandırıldı. İklim Enerji de Ankara-2 GES yarışmasını kazanarak 30 megavat kapasiteli proje için çalışacak.
Depolama ve yapay zekâ enerjide nasıl rol oynuyor?
Güven, yenilenebilir enerjinin depolanmasının ve elektrik sisteminin dengede kalmasının önemine dikkat çekti: Son 15 yılda lityum iyon pil fiyatları yüzde 90’dan fazla düşerek kilovatsaat başına 110 doların altına indi. Sodyum iyon piller seri üretime geçerken akış pilleri, sıkıştırılmış hava, termal depolama ve pompajlı depolama sistemleri de farklı ihtiyaçlara çözüm sunuyor. Güven’e göre yapay zekânın enerjiye etkisi iki yönlü: veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını artırırken, üretim tahmini, şebeke dengesi, depolama optimizasyonu ve arıza önleme alanlarında kolaylık sağlıyor.
Fuar kapsamındaki “Güneş Enerjisinde Yeni Pazarlar: Tarımdan Sanayiye, Çatıdan Yüzer GES’e” panelinde konuşan İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Onur Özcan, izin süreçlerinin projelerde zaman alabildiğini ancak güneş enerjisi sektörünün geleceğine iyimser baktıklarını söyledi. Özcan, elektrikli araç şarj istasyonlarının artan enerji ihtiyacının yerinde güneş üretimi ve batarya depolama çözümlerine yönelik fırsatlar yarattığını, tarım GES uygulamalarının ise tarımsal üretim devam ederken aynı arazide elektrik üretmeyi mümkün kıldığını belirtti.
“Yapay zekânın büyüttüğü veri merkezi enerji ihtiyacına yönelik olarak Bahreyn’de bir santral üzerinde çalışıyoruz. Güneş enerjisinde yeni fırsatları görmek için elektriğe nerede ve ne amaçla ihtiyaç duyulduğuna bakmalı, farklı ihtiyaçlara uygun çözümler geliştirmeliyiz.” – Onur Özcan, İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı
EIF 2026 Enerji Dönüşüm Fuarı ve Kongresi 7 Kasım’da Antalya ANFAŞ Fuar Merkezi’nde sona eriyor. Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesi YEKA yarışmalarıyla büyürken, artan elektrik talebinin depolama ve yapay zekâ destekli şebeke yönetimiyle karşılanması sektörün öncelikli gündeminde yer alıyor.